Podmiot:
Centrum Materiałów Polimerowych i Węglowych Polskiej Akademii Nauk
Na czym polega eksperyment?
Eksperyment Stability of Drugs bada, czy powszechnie stosowane leki mogą dłużej zachować swoją skuteczność w warunkach kosmicznych, jeśli zostaną wprowadzone do biodegradowalnego nośnika polimerowego. Dawki wybranych leków zostały osadzane w tym materiale i wysyłane na Międzynarodową Stację Kosmiczną, gdzie pozostaną przez kilka lat, zanim wrócą na Ziemię do analizy.
Dlaczego to ważne?
W przestrzeni kosmicznej, ze względu na promieniowanie i ekstremalne warunki środowiskowe, leki szybciej tracą swoje właściwości. W kontekście przyszłych, długoterminowych misji na Księżyc i Marsa, astronauci muszą mieć dostęp do stabilnych i niezawodnych leków - nawet w sytuacjach awaryjnych, bez możliwości uzupełniania zapasów z Ziemi. Zapewnienie trwałości i skuteczności farmaceutyków w takich warunkach to kluczowy element bezpieczeństwa i zdrowia załogi.
Status
Próbki zostały zainstalowane na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Eksperyment jest długoterminowy i będzie trwać aż do 2028 r. Równocześnie prowadzony jest naziemny eksperyment referencyjny w analogicznych warunkach temperaturowych. Materiały badawcze będą sprowadzane na Ziemię co roku przez najbliższe 3 lata i badane metodami analizy laboratoryjnej w celu ustalenia zmian w strukturze chemicznej i właściwościach fizycznych leków i polimerów, a także różnic w szybkości uwalniania substancji aktywnych w warunkach in vitro symulujących środowisko biologiczne.
Plany
Eksperyment jest nadal w toku. Zespół badawczy zakończył wstępną charakterystykę wszystkich materiałów i oczekuje na pierwszą partię próbek powracających z ISS. Wstępne wyniki planowane są na przełom III i IV kwartału 2026 r., a końcowe rezultaty mają być dostępne na przełomie 2028 i 2029 roku.
Wyniki eksperymentu mogą w przyszłości wspierać rozwój bezpiecznych terapii podczas długotrwałych misji kosmicznych, a także znaleźć zastosowanie w farmacji i medycynie na Ziemi.
Uzyskane wyniki będą stanowić solidną podstawę do dalszych prac, zarówno badawczych, jak również wdrożeniowych, dzięki powiązaniu chemii (nauk o polimerach) i farmacji z sektorem kosmicznym.
Korzyści płynące z eksperymentu
Wyniki eksperymentu mogą przyczynić się do opracowania systemów podawania leków o wydłużonej trwałości, które sprawdzą się nie tylko w kosmosie, ale także na Ziemi. Dzięki możliwości uzyskania kontrolowanego, przedłużonego uwalniania substancji aktywnej z polimerowego nośnika, pozwolą one na projektowanie skuteczniejszych terapii, co może przynieść realne korzyści zarówno astronautom, pacjentom przebywającym w trudnych i odizolowanych warunkach, a także tym osobom, które wymagają stałego lub długotrwałego przyjmowania leków.
status: czerwiec 2026
